Re-integratieplan dreigt opkuisactie te worden

Sinds 1 januari dit jaar kunnen werkgevers ook langdurig zieke werknemers, die voor 1 januari 2016 ziek werden, oproepen voor een re-integratieprocedure. Tot dan kon dit enkel voor de werknemers, die sinds 1 januari 2016 ziek vielen. De resultaten van de eerste fase van het re-integratieplan wijzen duidelijk uit dat het plan niet werkt. “Het is dan ook onbegrijpelijk dat de doelgroep wordt verruimd. Het doet vermoeden dat andere elementen spelen, die niets met re-integratie te maken hebben,” aldus Koen Buntinx van de ACV-Vormingsdienst LiVo.

Definitief ongeschikt 

Met een resultaat van 6% kan je de re-integratie van langdurig zieken geen succesnummer noemen. Het re-integratieplan van minister De Block werd destijds het antwoord op het sterk toenemend aantal langdurig zieken ‘maar tot nu toe leverde dit weinig re-integratie op,” zegt Koen. Van de huidige doelgroep werd immers 70% definitief ongeschikt verklaard.

Dode letter 

Aan de zieke werknemers zal het niet onmiddellijk gelegen hebben. Tegen alle verwachtingen in ligt het initiatief voor een re-integratie vandaag voor meer dan 60% bij de langdurig zieke werknemers zelf. Vermoedelijk worden zij hiertoe gestimuleerd door de ziekenfondsen en de werkgevers. Van minder goede wil zijn blijkbaar deze laatsten. “Er wordt te snel en te gemakkelijk overgegaan tot ontslag medische overmacht wegens een gebrek aan aangepast werk. Niet verwonderlijk gezien de werkgevers tot op vandaag nog steeds niet gesanctioneerd kunnen worden wanneer ze te weinig inspanningen leveren. Dit was voorzien in het re-integratieplan maar is tot op heden nog steeds dode letter,” zegt Koen.

Streep door rekening 

De langdurig zieke werknemer wordt daarentegen wel gestraft. Bij een dergelijk ontslag ontvangt de werknemer geen opzegvergoeding. Blijft hij op de ziekenkas, omdat hij niet meer kan werken, verliest hij zijn extra uitkering via de groeps- of hospitalisatieverzekering. Is de werknemer nog wel geschikt voor ander werk, komt hij bij de RVA en dus op de werkloosheid terecht waarvan de uitkeringen afnemen in de tijd. “Geen (aangepast) werk en een streep door de rekening, dat is tot nu toe het resultaat voor vele langdurig zieken,” concludeert Koen.

Ontoereikend 

Bovendien loopt er op het terrein nog het een en ander mis. De mutualiteiten, die na een ontslag het re-integratieproces overnemen, verzuipen in het werk. “De extra middelen, die zij hiervoor kregen - althans volgens minister Maggie De Block-, zijn ontoereikend met als gevolg dat zij niet de gewenste kwaliteit kunnen leveren,” zegt Koen. Ook de werkmiddelen vertonen kinderziekten of zijn afwezig. “Vragenlijsten, informaticatoepassingen … dit alles staat nog niet op punt.”

Verschuiving 

Het hele re-integratieplan dreigt dan ook uit te draaien op een opkuisactie waarbij werkgevers zich gemakkelijk en zonder gevolgen van langdurig zieke werknemers kunnen ontdoen. “Nochtans had dit een positief verhaal kunnen worden,” zegt Koen. “De vraag om zieken te re-integreren is immers niet nieuw. Ook het proces is geen onontgonnen terrein. Met de nodige goede wil en motivatie van alle partijen had dit een uitgelezen kans kunnen worden om mensen terug aan de slag te krijgen. Met het formaliseren van de re-integratietrajecten kunnen we momenteel alleen maar concluderen dat het een verhaal is geworden van verplichtingen en sancties voor de werknemers. We vrezen dan ook dat bij de uitbreiding van de doelgroep deze teneur zich gaat verderzetten met op termijn minder langdurig zieken maar wel meer werklozen. Een verschuiving van het probleem maar zeker geen oplossing.”